ابوالفرج اصفهانى : از زبير منقول است كه فاطمه بنت اسد اولين زنى بود كه پس از نزول آيه‌ى يا أَيُّهَا النَّبِيُّ إِذا جاءَكَ الْمُؤْمِناتُ يُبايِعْنَكَ عَلى أَنْ لا يُشْرِكْنَ بِاللَّهِ شَيْئاً « 1 » « اى پيامبر ، هر گاه زنان مؤمن آمدند تا با تو بيعت كنند كه مشرك نباشند . . . » با پيامبر ( ص ) بيعت كرد . « 2 » قمى در تفسير خود پيرامون شأن نزول آيه‌ى يا أَيُّهَا النَّبِيُّ قُلْ لِأَزْواجِكَ إِنْ كُنْتُنَّ تُرِدْنَ الْحَياةَ الدُّنْيا وَ زِينَتَها فَتَعالَيْنَ أُمَتِّعْكُنَّ وَ أُسَرِّحْكُنَّ سَراحاً جَمِيلًا ( 28 ) « 3 » « اى پيامبر ، به همسرانت بگو كه اگر زندگى دنيا و آرايه‌هاى آن را مىخواهيد ، پس بياييد تا مَهرتان را بدهم و به‌زيبايى شما را رها كنم . » گويد : چون پيامبر ( ص ) از نبرد خيبر كه در آن‌جا به گنج دودمان ابوحقيق دست يافته بود ، بازگشت ، همسرانش گفتند : آنچه را بدان دست يافته‌اى ، به ما ده . فرمود : به فرمان خدا آن را ميان مسلمانان تقسيم كرده‌ام . همسران از اين امر خشمگين شدند و گفتند : شايد تو مىپندارى اگر ما را طلاق دهى ، در ميان قوم خود همتايانى پيدا نمىكنيم كه با ما ازدواج كنند . پس خداوند اين امر را بر پيامبر ناخوش داشت و فرمود تا از آنان كناره گيرد . آن‌گاه پيامبر براى مدت بيست و هفت روز به مشربه‌ى ام‌ابراهيم رفت و آنان يك دوره‌ى طهارت را پشت سر نهادند . سپس اين آيه ، يعنى آيه‌ى تخيير نازل شد . ام‌سلمه اولين كسى بود كه برخاست و گفت : من خدا و فرستاده‌اش را برگزيدم . به دنبال او ، ديگران نيز برخاستند و با پيامبر ( ص ) معانقه كردند و سخنى چون سخن ام‌سلمه گفتند . « 4 » مجلسى از تقريب المعارف ابوالصلاح از تاريخ ثقفى : ابوذر غفارى چون ديد عثمان به سوزاندن مصحف‌ها فرمان داده است به او گفت : اولين كسى مباش كه به

--> ( 1 ) . ممتحنه 12 ( 2 ) . مقاتل الطالبيين 28 ( 3 ) . احزاب 28 ( 4 ) . تفسير القمى 2 / 192 .